الشيخ علي المشكيني
198
تفسير روان (فارسى)
و چه بسيار از اهل شهرها كه حال آنها مانند حال شما بود ؛ اما در زندگى خود طغيان و سركشى كردند - مانند قوم عاد و ثمود و لوط - و ما آن طاغيان را هلاك نموديم و بلاد آنها را خراب و ويران ساختيم . [ اتمام حجت براى ستمكاران ] فَتِلْكَ مَسكِنُهُمْ لَمْ تُسْكَن مّن بَعْدِهِمْ إِلَّا قَلِيلًا وَ كُنَّا نَحْنُ الْوَ رِثِينَ : پس آن است مسكنهاى ايشان كه پس از آنان جز اندكى از آنها مسكونى نيست و فقط محلّ سكونت موقت مسافران است و ما وارث آنها بودهايم . ( آيهء 59 ) وَ مَا كَانَ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرَى حَتَّى يَبْعَثَ فِى أُمّهَا رَسُولًا يَتْلُواْ عَلَيْهِمْ ءَايتِنَا وَ مَا كُنَّا مُهْلِكِى الْقُرَى إِلَّا وَ أَهْلُهَا ظلِمُونَ لغت : امّ القرى در اين جا به معنى مركز قريههاست . تفسير : يعنى : سنّت الهى جارى است بر آن كه هيچ گاه هلاك نكند اهل هيچ شهرى را ، تا اين كه در مركز آن شهرها و اصول آن بلاد ، فرستادهاى و پيغمبرى را مبعوث سازد كه بخواند بر ايشان آيات و نشانههاى توحيد و اهداف خلقت ما را . و ما هرگز پس از ارسال پيامبران نيز هلاككنندهء شهرها و روستاها نبوديم ، مگر در حالتى كه اهالى آن ستمكار بودند و به تكذيب رسل و انكار حق و عناد و طغيان پرداختند . تبصره : آيهء شريفه دليل است بر تنزيه ذات اقدس الهى از ظلم ؛ زيرا مضمون آيه اين است كه خداوند ، هيچ قومى را هلاك نفرمايد مگر اين كه حجّت را بر ايشان با فرستادن پيغمبران و تبليغ احكام و پند و نصيحت و وعد و وعيد و تكرار آن به بيانات شافيهء كافيه و آيات واضحه تمام كند .